پر شدن چاه فاضلاب همیشه به معنی گرفتگی لوله نیست. کاهش قدرت جذب خاک، تجمع لجن و چربی، صابونی شدن دیواره چاه و افزایش مصرف آب می توانند باعث بالا آمدن سطح فاضلاب شوند.
اگر چند خروجی ساختمان همزمان کند شده اند، فاضلاب از کفشور بالا می زند یا چاه مدت کوتاهی پس از تخلیه دوباره پر می شود، باید علت مشکل بررسی شود. تشخیص درست مشخص می کند که به لوله بازکنی، تخلیه چاه یا لایروبی نیاز دارید.
مهم ترین علت پر شدن چاه فاضلاب چیست؟
مهم ترین علت پر شدن چاه، کاهش قدرت جذب خاک و تجمع لجن در کف و دیواره آن است. در این شرایط آب فاضلاب با سرعت کافی جذب نمی شود و سطح چاه به تدریج بالا می آید.
دلایل رایج پر شدن چاه عبارتند از:
- تجمع لجن و مواد جامد در کف چاه
- ورود روغن و چربی آشپزخانه
- صابونی شدن دیواره چاه
- کاهش قدرت جذب خاک
- کوچک بودن ظرفیت چاه
- افزایش تعداد ساکنان یا مصرف آب
- ورود آب باران به مسیر فاضلاب
- ریزش یا فرسودگی دیواره چاه
- ورود دستمال، مو، پلاستیک و زباله
کند شدن فقط یک سینک یا کفشور معمولا به گرفتگی همان مسیر مربوط است. اما درگیر شدن همزمان چند خروجی می تواند نشانه گرفتگی مسیر اصلی یا پر شدن چاه باشد.
صابونی شدن چاه فاضلاب چیست؟
صابونی شدن چاه فاضلاب به تشکیل لایه ای از چربی، صابون، مواد شوینده و رسوبات روی دیواره و منافذ خاک گفته می شود. این لایه قدرت جذب آب را کاهش می دهد و باعث می شود چاه زودتر پر شود.
این مشکل معمولا به مرور زمان ایجاد می شود. ورود مداوم روغن، کف صابون، باقی مانده غذا و مواد شوینده سرعت تشکیل این رسوبات را بیشتر می کند.
مهم ترین عوامل صابونی شدن چاه عبارتند از:
- ریختن روغن و چربی داخل سینک
- مصرف زیاد مواد شوینده
- تجمع لجن در کف چاه
- ورود باقی مانده مواد غذایی
- قدیمی بودن چاه
- تخلیه نشدن مواد جامد برای مدت طولانی
چگونه صابونی شدن چاه فاضلاب تشخیص داده می شود؟
صابونی شدن معمولا زمانی مطرح می شود که چاه بعد از تخلیه دوباره در مدت کوتاهی پر شود. تشخیص قطعی نیازمند بررسی سطح فاضلاب، میزان لجن و قدرت جذب کف و دیواره چاه است.
نشانه های احتمالی صابونی شدن چاه عبارتند از:
- پر شدن سریع چاه پس از تخلیه
- کاهش محسوس قدرت جذب آب
- بالا زدن فاضلاب هنگام مصرف زیاد آب
- کند شدن همزمان چند خروجی
- باقی ماندن بوی فاضلاب پس از تخلیه
- وجود لجن و چربی زیاد داخل چاه
اگر فقط یک سینک یا توالت دچار مشکل است، ابتدا باید مسیر لوله بررسی شود. در این شرایط ممکن است خدمات رفع گرفتگی لوله در تهران مشکل را بدون نیاز به تخلیه چاه برطرف کند.
آیا کود اوره برای چاه فاضلاب موثر است؟
کود اوره برای چاه فاضلاب در بعضی روش های سنتی با هدف افزایش فعالیت میکروبی استفاده می شود. با این حال، اوره راهکار قطعی برای رفع پر شدن، صابونی شدن یا تجمع لجن نیست.
اگر چاه با مواد جامد پر شده باشد یا خاک اطراف آن قدرت جذب خود را از دست داده باشد، کود اوره نمی تواند حجم چاه را افزایش دهد. این ماده همچنین گرفتگی مسیر لوله را به صورت فیزیکی باز نمی کند.
کود اوره چگونه بر چاه فاضلاب اثر می گذارد؟
اوره یک ماده نیتروژن دار است و ممکن است در شرایط خاص بر فعالیت میکروارگانیسم ها اثر بگذارد. اما فاضلاب خانگی به طور طبیعی دارای باکتری های تجزیه کننده است و اضافه کردن اوره همیشه نتیجه قابل توجهی ایجاد نمی کند.
مقدار مشخص و یکسانی برای استفاده در تمام چاه ها وجود ندارد. استفاده خودسرانه از حجم زیاد اوره بدون تشخیص علت اصلی مشکل توصیه نمی شود.
آیا اسید برای صابونی شدن چاه مناسب است؟
اسید ممکن است بخشی از چربی یا رسوبات را حل کند، اما استفاده خودسرانه از آن خطرناک است. اسید می تواند به لوله، اتصالات و دیواره چاه آسیب بزند و در ترکیب با وایتکس یا شوینده های دیگر گاز سمی تولید کند.
اسید نمی تواند لجن سنگین، زباله، ریزش دیواره یا کوچک بودن ظرفیت چاه را برطرف کند. به همین دلیل قبل از استفاده از هر ماده شیمیایی باید علت پر شدن چاه مشخص شود.
برای مطالعه بیشتر درباره اثر افزودنی های شیمیایی و باکتریایی می توانید راهنمای نگهداری سیستم فاضلاب را ببینید.
چرا چاه فاضلاب زود پر می شود؟
زود پر شدن چاه معمولا به دلیل کم شدن قدرت جذب خاک، تجمع لجن، افزایش مصرف آب یا نامناسب بودن ظرفیت چاه اتفاق می افتد. اگر چاه مدت کوتاهی پس از تخلیه دوباره پر شود، تخلیه مجدد به تنهایی ممکن است راه حل دائمی نباشد.
دلایل مهم زود پر شدن چاه:
کاهش جذب خاک: منافذ کف و دیواره با لجن، چربی و رسوبات پوشیده می شوند.
افزایش مصرف آب: افزایش تعداد ساکنان یا نشتی فلاش تانک حجم آب ورودی را بالا می برد.
کوچک بودن چاه: ظرفیت چاه با تعداد واحدها و میزان مصرف ساختمان هماهنگ نیست.
تجمع مواد جامد: دستمال، مو، پلاستیک و مواد تجزیه ناپذیر حجم مفید چاه را کم می کنند.
ورود آب باران: نفوذ آب های سطحی می تواند خاک اطراف چاه را اشباع کند.
فرسودگی چاه: ریزش دیواره یا تجمع رسوبات در چاه های قدیمی ظرفیت آن را کاهش می دهد.
تفاوت پر شدن، گرفتگی و صابونی شدن چاه چیست؟
پر شدن چاه به بالا آمدن سطح فاضلاب داخل چاه مربوط است، اما گرفتگی در مسیر لوله اتفاق می افتد. صابونی شدن نیز به کاهش قدرت جذب کف و دیواره چاه گفته می شود.
چه زمانی به تخلیه یا لایروبی چاه نیاز داریم؟
اگر سطح فاضلاب بالا آمده و فضای داخلی چاه پر شده باشد، تخلیه چاه لازم است. اگر بعد از تخلیه همچنان جذب آب کم باشد یا مقدار زیادی لجن در کف چاه باقی مانده باشد، ممکن است لایروبی نیز نیاز باشد.
نشانه های نیاز به تخلیه چاه:
- بالا زدن فاضلاب از کفشور
- کند شدن همزمان چند خروجی
- نزدیک شدن سطح فاضلاب به دهانه چاه
- بوی شدید از محل چاه
- افزایش سریع سطح چاه هنگام مصرف آب
- جمع شدن رطوبت اطراف محل چاه
لایروبی زمانی انجام می شود که تخلیه مایع داخل چاه کافی نباشد. در این روش لجن متراکم و رسوبات کف یا انباری چاه نیز خارج می شوند.
برای بررسی سطح چاه و انتخاب روش مناسب می توانید صفحه تخلیه چاه فاضلاب در تهران را مشاهده کنید.
چگونه از زود پر شدن چاه جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از زود پر شدن چاه باید ورود چربی، زباله و آب اضافی را کاهش دهید. نگهداری صحیح می تواند سرعت تجمع لجن و رسوبات را کمتر کند.
راهکارهای موثر عبارتند از:
- روغن و چربی را داخل سینک نریزید.
- روی سینک و کفشور توری نصب کنید.
- دستمال مرطوب و مواد جامد را داخل توالت نیندازید.
- نشتی شیرها و فلاش تانک را تعمیر کنید.
- آب ناودان را وارد چاه فاضلاب نکنید.
- از مصرف بیش از حد مواد شوینده خودداری کنید.
- کند شدن همزمان چند خروجی را نادیده نگیرید.
- اسید و مواد شیمیایی مختلف را با یکدیگر ترکیب نکنید.
برای تمام چاه ها نمی توان زمان ثابت تخلیه تعیین کرد. ظرفیت چاه، تعداد ساکنان، میزان مصرف آب و جنس خاک روی زمان پر شدن تاثیر دارند.
هنگام بالا زدن فاضلاب چه کار کنیم؟
در صورت بالا زدن فاضلاب، ابتدا مصرف آب ساختمان را متوقف یا محدود کنید. سپس بررسی کنید مشکل فقط در یک خروجی است یا چند بخش ساختمان همزمان درگیر شده اند.
تا قبل از حضور سرویسکار:
- از ماشین لباسشویی و ظرفشویی استفاده نکنید.
- فلاش تانک را بی دلیل تخلیه نکنید.
- داخل لوله اسید یا مواد ناشناخته نریزید.
- کودکان را از محل آلوده دور نگه دارید.
- در چاه را بدون تجهیزات ایمنی باز نکنید.
لوله فوری ابتدا مسیر لوله و وضعیت چاه را بررسی می کند تا مشخص شود مشکل با لوله بازکنی برطرف می شود یا به تخلیه و لایروبی نیاز دارد.
سوالات متداول درباره پر شدن چاه فاضلاب
آیا پر شدن چاه فاضلاب طبیعی است؟
پر شدن چاه در طول زمان طبیعی است، اما پر شدن دوباره در فاصله کوتاه می تواند نشانه کاهش جذب یا تجمع لجن باشد.
آیا کود اوره چاه فاضلاب را باز می کند؟
خیر، کود اوره گرفتگی لوله یا چاه پرشده را به صورت فیزیکی باز نمی کند و اثر آن به شرایط چاه بستگی دارد.
آیا اسید صابونی شدن چاه را برطرف می کند؟
اسید ممکن است روی بعضی رسوبات اثر بگذارد، اما استفاده خودسرانه از آن خطرناک است و مشکل همه چاه ها را برطرف نمی کند.
چرا چاه بعد از تخلیه دوباره پر می شود؟
کاهش قدرت جذب خاک، باقی ماندن لجن، صابونی شدن دیواره یا ورود بیش از حد آب از علت های رایج هستند.
تفاوت تخلیه چاه و لایروبی چیست؟
در تخلیه، فاضلاب و مواد قابل مکش خارج می شوند. در لایروبی، لجن و رسوبات متراکم کف چاه نیز پاکسازی می شوند.